Η θεραπεία με βοτουλινική τοξίνη αποτελεί μία από τις πιο διαδεδομένες μη χειρουργικές θεραπείες αισθητικής ιατρικής για τη βελτίωση των δυναμικών ρυτίδων του προσώπου. Η θεραπεία δρα προσωρινά στους επιλεγμένους μύες που δημιουργούν έντονες εκφράσεις και επαναλαμβανόμενες πτυχώσεις του δέρματος. Με τη σωστή δοσολογία και τοποθέτηση μπορεί να βοηθήσει στη δημιουργία μιας εικόνας που δείχνει:
χωρίς να αλλάζει απαραίτητα τη φυσική έκφραση του προσώπου. Η φιλοσοφία του Δρ. Ανδρέα Ιωαννίδη δεν είναι να ακινητοποιεί το πρόσωπο. Στόχος είναι να μειώνεται η υπερβολική μυϊκή δραστηριότητα, διατηρώντας όσο γίνεται φυσική κινητικότητα και αρμονία.
Η βοτουλινική τοξίνη είναι μια πρωτεΐνη που χρησιμοποιείται σε πολύ μικρές και ελεγχόμενες δόσεις για να μειώνει προσωρινά τη νευρομυϊκή δραστηριότητα στην περιοχή όπου εφαρμόζεται. Όταν εγχέεται σε συγκεκριμένους μύες, περιορίζει προσωρινά το νευρικό ερέθισμα που προκαλεί τη σύσπασή τους. Με αυτόν τον τρόπο μπορεί να μειωθεί η ένταση των ρυτίδων που δημιουργούνται από επαναλαμβανόμενες εκφράσεις. Η δράση της είναι προσωρινή και υποχωρεί σταδιακά με τον χρόνο.
Οι δυναμικές ρυτίδες δημιουργούνται από την επαναλαμβανόμενη λειτουργία των μιμητικών μυών. Κάθε φορά που:
το δέρμα διπλώνει στα ίδια σημεία. Με την πάροδο του χρόνου και καθώς μειώνονται το κολλαγόνο και η ελαστικότητα, αυτές οι γραμμές μπορεί να παραμένουν ορατές ακόμη και όταν το πρόσωπο είναι σε ηρεμία. Η έγκαιρη μείωση της υπερβολικής μυϊκής δραστηριότητας μπορεί σε επιλεγμένους ασθενείς να περιορίσει την περαιτέρω εμβάθυνσή τους.
Η αισθητική εφαρμογή μπορεί, ανάλογα με την ανατομία και την ένδειξη, να αφορά περιοχές όπως:
Δεν είναι κάθε περιοχή κατάλληλη για κάθε ασθενή. Η ακριβής θέση, η δόση και η τεχνική καθορίζονται μετά από ανάλυση της κινητικότητας του προσώπου.
Οι κάθετες γραμμές ανάμεσα στα φρύδια δημιουργούνται κυρίως από έντονη δραστηριότητα συγκεκριμένων μυών. Μπορεί να κάνουν το πρόσωπο να δείχνει:
ακόμη και όταν ο ασθενής δεν αισθάνεται έτσι. Η στοχευμένη εφαρμογή μπορεί να μειώσει την ένταση αυτών των μυών και να δώσει πιο ήρεμη έκφραση.
Οι οριζόντιες γραμμές του μετώπου δημιουργούνται κυρίως από τη λειτουργία του μετωπιαίου μυός. Η περιοχή απαιτεί προσεκτικό σχεδιασμό επειδή ο ίδιος μυς συμμετέχει και στη θέση των φρυδιών. Για αυτό η υπερβολική δόση μπορεί να δημιουργήσει βαρύτερη εικόνα. Στόχος είναι να μειωθούν οι γραμμές χωρίς να χαθεί η φυσική ισορροπία των φρυδιών.
Οι γραμμές στην εξωτερική περιοχή των ματιών εμφανίζονται ιδιαίτερα κατά το χαμόγελο. Η βοτουλινική τοξίνη μπορεί να μειώσει τη δραστηριότητα των επιλεγμένων ινών του μυός γύρω από το μάτι και να απαλύνει τις δυναμικές γραμμές της περιοχής. Η περιοχή των crow’s feet αποτελεί μία από τις καθιερωμένες αισθητικές εφαρμογές της βοτουλινικής τοξίνης.
Ναι, σε επιλεγμένους ασθενείς. Η υπερκινητικότητα του πλατύσματος μπορεί να δημιουργεί:
Με στοχευμένη εφαρμογή μπορεί να μειωθεί η ένταση των συγκεκριμένων μυϊκών δεσμίδων. Δεν διορθώνει όμως σημαντική περίσσεια δέρματος ή προχωρημένη χαλάρωση του λαιμού.
Η θεραπεία δεν πρέπει να δημιουργεί ένα ακίνητο ή «παγωμένο» πρόσωπο. Η φυσικότητα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από:
Με προσεκτική εφαρμογή, μπορεί να μειωθεί η υπερβολική κινητικότητα χωρίς να χαθεί η φυσική έκφραση. Η Αμερικανική Ακαδημία Δερματολογίας σημειώνει ότι η σωστή εφαρμογή επιτρέπει στους ασθενείς να διατηρούν φυσικές εκφράσεις.
Σε νεότερους ασθενείς ή σε άτομα που επιθυμούν ιδιαίτερα φυσική κινητικότητα μπορεί να επιλεγεί μια πιο συντηρητική δοσολογία. Ο στόχος είναι:
Δεν υπάρχει όμως μία συγκεκριμένη «baby dose» που να ταιριάζει σε όλους. Η ποσότητα σχεδιάζεται εξατομικευμένα.
Σε επιλεγμένους νεότερους ασθενείς με πολύ έντονη εκφραστικότητα μπορεί να χρησιμοποιηθεί πριν οι δυναμικές γραμμές γίνουν βαθιές και στατικές. Η ηλικία από μόνη της δεν αποτελεί κριτήριο. Πιο σημαντικά είναι:
Δεν είναι απαραίτητο κάθε άτομο μετά τα 30 να ξεκινήσει θεραπεία.
Δεν υπάρχει μία αισθητικά «σωστή ηλικία» για όλους. Σε κάποιους ανθρώπους οι έντονες ρυτίδες έκφρασης εμφανίζονται νωρίτερα. Σε άλλους πολύ αργότερα. Η θεραπεία πρέπει να γίνεται μόνο όταν υπάρχει πραγματική ένδειξη και μετά από ιατρική αξιολόγηση.
Το αποτέλεσμα δεν είναι πλήρες αμέσως. Οι πρώτες αλλαγές συχνά αρχίζουν να γίνονται αντιληπτές μέσα στις πρώτες ημέρες, ενώ η δράση εξελίσσεται σταδιακά. Οι περισσότεροι ασθενείς βλέπουν αποτελέσματα συνήθως μέσα σε περίπου 3–7 ημέρες. Η τελική αξιολόγηση γίνεται συνήθως αργότερα, όταν η δράση έχει σταθεροποιηθεί.
Η διάρκεια διαφοροποιείται μεταξύ ασθενών. Στις αισθητικές εφαρμογές τα αποτελέσματα συχνά διαρκούν περίπου 3–4 μήνες, ενώ σε ορισμένους μπορεί να διατηρηθούν περισσότερο. Η διάρκεια επηρεάζεται από:
Δεν υπάρχει λόγος να γίνεται σε σταθερά πολύ μικρά χρονικά διαστήματα όταν το αποτέλεσμα εξακολουθεί να είναι ενεργό. Η επανάληψη γίνεται συνήθως όταν η μυϊκή δραστηριότητα και οι γραμμές αρχίζουν να επιστρέφουν. Ο κατάλληλος χρόνος καθορίζεται ανάλογα με:
Η υπερβολικά συχνή ή μη απαραίτητη επανάληψη δεν αποτελεί στόχο της σωστής θεραπείας.
Όχι με την κλασική έννοια του εθισμού. Η θεραπεία δεν προκαλεί εξάρτηση. Με τον χρόνο, όταν η δράση υποχωρεί, η μυϊκή λειτουργία σταδιακά επιστρέφει. Σε ορισμένα άτομα μπορεί σπάνια να εμφανιστεί μειωμένη ανταπόκριση σε συγκεκριμένα σκευάσματα, μεταξύ άλλων λόγω ανοσολογικών μηχανισμών, γι’ αυτό οι εφαρμογές πρέπει να γίνονται με σωστή ένδειξη και κατάλληλα χρονικά διαστήματα.
Η αισθητική εφαρμογή είναι συνήθως σύντομη. Ανάλογα με τον αριθμό των περιοχών, μπορεί να ολοκληρωθεί μέσα σε λίγα λεπτά. Δεν απαιτεί χειρουργική επέμβαση ούτε νοσηλεία.
Συνήθως δεν απαιτείται ουσιαστική αποθεραπεία. Οι περισσότεροι ασθενείς μπορούν να επιστρέψουν άμεσα στις συνηθισμένες καθημερινές δραστηριότητες. Στα σημεία έγχυσης μπορεί προσωρινά να υπάρχει:
Οι ακριβείς οδηγίες δίνονται από τον ιατρό ανάλογα με την περιοχή και το προϊόν. Γενικά συνιστάται:
Συνιστάται αποφυγή τριψίματος ή μασάζ στα σημεία και αναμονή περίπου δύο ωρών πριν από έντονη σωματική δραστηριότητα. Δεν χρειάζεται να εφαρμόζονται αυθαίρετα παλαιοί περιορισμοί σε όλους τους ασθενείς, όπως πολύωρη υποχρεωτική όρθια θέση, χωρίς να υπάρχει σχετική οδηγία από τον θεράποντα ιατρό.
Η βοτουλινική τοξίνη είναι ιατρική θεραπεία και δεν είναι χωρίς πιθανούς κινδύνους. Συχνότερες προσωρινές αντιδράσεις μπορεί να περιλαμβάνουν:
Πιο σπάνια μπορεί να υπάρξει:
Πολύ σπάνια έχουν αναφερθεί σοβαρότερες συστηματικές επιπλοκές, γι’ αυτό η θεραπεία πρέπει να πραγματοποιείται από κατάλληλα εκπαιδευμένο ιατρό.
Η καταλληλότητα πρέπει να αξιολογείται εξατομικευμένα. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται σε άτομα με:
Σε εγκυμοσύνη ή θηλασμό απαιτείται ιδιαίτερα προσεκτική ιατρική εκτίμηση και συνήθως η αισθητική εφαρμογή αναβάλλεται, καθώς τα διαθέσιμα δεδομένα ασφάλειας είναι περιορισμένα.
Η βοτουλινική τοξίνη μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί για υπερβολική εφίδρωση – υπεριδρωσία. Η εφαρμογή γίνεται στο δέρμα της περιοχής και μειώνει προσωρινά το νευρικό ερέθισμα προς τους ιδρωτοποιούς αδένες. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε επιλεγμένες περιοχές όπως:
ανάλογα με την ένδειξη.
Η βοτουλινική τοξίνη χρησιμοποιείται επίσης σε συγκεκριμένα θεραπευτικά πρωτόκολλα για χρόνια ημικρανία. Πρόκειται για διαφορετική ιατρική εφαρμογή από την αισθητική θεραπεία. Η επιλογή ασθενούς, τα σημεία έγχυσης και η δοσολογία ακολουθούν ειδικό θεραπευτικό πρωτόκολλο και απαιτούν κατάλληλη ιατρική αξιολόγηση. Δεν πρέπει να συγχέεται με μια απλή αισθητική εφαρμογή στο μέτωπο.
Σε ορισμένες περιπτώσεις παράλυσης ή πάρεσης προσωπικού νεύρου μπορεί να εμφανίζεται σημαντική ασυμμετρία λόγω:
Σε κατάλληλα επιλεγμένους ασθενείς, η βοτουλινική τοξίνη μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να μειώσει την υπερδραστηριότητα συγκεκριμένων μυών και να συμβάλει στη βελτίωση της συμμετρίας. Αυτό αποτελεί εξειδικευμένη θεραπευτική εφαρμογή και χρειάζεται εξατομικευμένο σχεδιασμό.
Η θεραπεία με βοτουλινική τοξίνη δεν αφορά απλώς την έγχυση ενός φαρμάκου. Το αποτέλεσμα εξαρτάται από τη γνώση:
Ο Δρ. Ανδρέας Ιωαννίδης, Πλαστικός & Επανορθωτικός Χειρουργός, αξιολογεί το πρόσωπο τόσο σε ηρεμία όσο και σε κίνηση πριν καθοριστούν τα σημεία και η δοσολογία. Ο στόχος δεν είναι να αντιμετωπίζεται κάθε πρόσωπο με το ίδιο «πρωτόκολλο σημείων». Το σχέδιο προσαρμόζεται:
Η σωστή εφαρμογή δεν πρέπει να φαίνεται σαν “Botox”. Πρέπει να φαίνεται σαν ένα πιο ξεκούραστο και φυσικό πρόσωπο.
Η υπερβολική ακινησία δεν είναι ο στόχος της σύγχρονης θεραπείας. Στον σωστό ασθενή και με κατάλληλη δοσολογία επιδιώκεται:
Η ποσότητα δεν πρέπει να επιλέγεται μόνο με βάση τον αριθμό των μονάδων. Πρέπει να επιλέγεται με βάση το πρόσωπο.
Το κόστος της θεραπείας με βοτουλινική τοξίνη διαφοροποιείται ανάλογα με το εξατομικευμένο πλάνο. Η τιμή μπορεί να εξαρτάται από:
Για αυτό η ακριβής τιμή καθορίζεται μετά από προσωπική αξιολόγηση. Δεν χρειάζεται περισσότερο. Χρειάζεται ακριβέστερο.
Η σωστή αισθητική εφαρμογή δεν επιδιώκει να εξαφανίσει κάθε κίνηση. Επιδιώκει να δημιουργήσει ισορροπία μεταξύ:
Στόχος είναι ένα πρόσωπο πιο ξεκούραστο και ανανεωμένο — όχι ένα πρόσωπο χωρίς έκφραση.
Κατά την προσωπική αξιολόγηση ο Δρ. Ανδρέας Ιωαννίδης θα εξετάσει:
Στη συνέχεια θα καθοριστούν η κατάλληλη τεχνική και δοσολογία.
Μειώνει προσωρινά τη δραστηριότητα συγκεκριμένων μυών και έτσι μπορεί να απαλύνει τις δυναμικές ρυτίδες που δημιουργούνται από την έκφραση.
Συχνές αισθητικές περιοχές είναι το μεσόφρυο, το μέτωπο και οι ρυτίδες γύρω από τα μάτια, ενώ υπάρχουν και άλλες επιλεγμένες εφαρμογές στο πρόσωπο και στον λαιμό.
Όχι απαραίτητα. Με σωστή δοσολογία μπορεί να διατηρηθεί η φυσική κινητικότητα και έκφραση.
Οι πρώτες αλλαγές συχνά εμφανίζονται μέσα σε περίπου 3–7 ημέρες και το αποτέλεσμα εξελίσσεται σταδιακά.
Στις αισθητικές εφαρμογές συχνά περίπου 3–4 μήνες, με διαφοροποίηση μεταξύ ασθενών.
Η επανάληψη γίνεται όταν η δράση υποχωρήσει και αρχίσει να επιστρέφει η μυϊκή δραστηριότητα, σύμφωνα με το εξατομικευμένο πλάνο.
Όχι. Δεν προκαλεί εξάρτηση.
Σε επιλεγμένους νεότερους ασθενείς με έντονη μυϊκή δραστηριότητα μπορεί να χρησιμοποιηθεί συντηρητικά πριν οι δυναμικές γραμμές γίνουν βαθύτερες.
Συνήθως όχι. Οι περισσότεροι ασθενείς επιστρέφουν άμεσα στις καθημερινές δραστηριότητες.
Συχνότερα μπορεί να εμφανιστούν προσωρινά ερυθρότητα, μελανιά, οίδημα ή ευαισθησία. Πιο σπάνια μπορεί να υπάρξει προσωρινή αδυναμία γειτονικού μυός.
Ναι. Μπορεί να μειώσει προσωρινά την υπερβολική εφίδρωση σε επιλεγμένες περιοχές.
Υπάρχουν ειδικά ιατρικά πρωτόκολλα βοτουλινικής τοξίνης για χρόνια ημικρανία. Πρόκειται για διαφορετική θεραπευτική εφαρμογή από την αισθητική χρήση.
Σε επιλεγμένες περιπτώσεις νευρομυϊκής ασυμμετρίας μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να μειώσει την υπερκινητικότητα συγκεκριμένων μυών.
Το κόστος εξαρτάται από την περιοχή, τη δοσολογία και το εξατομικευμένο θεραπευτικό πλάνο.